Het mooiste onderdeel van het fietsen

Als kleine jongen kan ik mij nog goed herinneren, dat er 1 onderdeel van de Tour was wat echt mijn allergrootste interesse had. Natuurlijk, de bergetappes waren geweldig. Maar vanaf kleins af aan waren de tijdritten voor mij het summum. De houding, de snelheid, de stuurmanskunsten, ik vond alles mooi. In de jaren die volgde ging de adoratie voor tijdritten niet voorbij. Ik weet dat ik ooit een keer (ik was ongeveer 9) met de buren naar de Betuwe op korte vakantie ging. Daar stond een oude racefiets in de schuur. En daar ging ik op hele jonge leeftijd een rondje fietsen. Dat was mijn eerste echte ervaring op een racefiets. En ik waande mij Bernard Hinault als in zijn beste dagen.

Fatale knieproblemen

Bernard Hinault was voor mij de eerste wielrenner die ik adoreerde. De geboren Breton (Frankrijk) was geen leuke man in de omgang. Hij had altijd een wat norse blik, maar kon zo onbedaarlijk hard fietsen. Zijn handelsmerk was het ronddraaien op een hele (hele) zware versnelling. Iets wat hem ook zijn knieën heeft gekost en de Tour van 1980. Voor de Nederlanders was dat een geluk bij een ongeluk, omdat in die (inmiddels) legendarische Tour de France van 1980 het topjaar van TI/Raleigh was, maar ook de Tourwinst van onze Joop Zoetemelk. “Jopie”, de eeuwige tweede, werd in die Tour de France van 1980 eindwinnaar, omdat Hinault had moeten opgeven. Oorzaak: knieproblemen. Hinault stopte in 1986, nadat hij zijn mogelijke 6^e overwinning in een Tour had verloren van Greg Lemond. Beide reden dat jaar (en het jaar daarvoor) voor het legendarische La Vie Claire (van Bernard Tapie). De renners van die ploeg waren altijd heel goed te herkennen aan de Mondriaan shirts. Schitterende shirts waren dat en die shirts werden later ook echt een collectors item.

José de Cauwer wint de Tour (met Lemond)

Met Lemond had ik niet zoveel als met Hinault. Waarschijnlijk had dat ook te maken met het feit dat Lemond de reden was dat Hinault niet zijn 6^e tourzege had behaald. Maar dat veranderde door wellicht wel een van de meest legendarische tijdritten in de geschiedenis van de Tour de France. Over die tijdrit heb ik al meerdere malen over geschreven. Lemond versloeg “Le Professeur” Laurent Fignon in een tijdrit op de laatste dag van de Tour van 1989. Het uiteindelijke verschil tussen de twee kemphanen was 8 seconden. De ploegleider van dienst voor Lemond in die Tour is nu (al jaren) mijn favoriete commentaar, José de Cauwer. En die was in zijn wielerdagen weer renner van de TI/Raleigh ploeg van Peter Post. En wat was de specialiteit in die ploeg (Post-trein)? Ja wel, de tijdritten en ploegentijdritten. Post had er in de jaren 80 echt een sport van gemaakt om top tijdrijders te maken van zijn renners.

Grote ontwikkeling in de tijdrit fietsen

Maar mijn adoratie steeg pas echt tot aan het plafond met de (in mijn ogen) beste tijdrijder, die ooit op een fiets heeft gezeten, Miquel Indurain. De Spanjaard was in mijn ogen echt de belichaming van de mooiste en beste tijdrijder, die er was. De houding van Indurain was adembenemend. Waarom? Omdat alleen de benen van de Spanjaard bewogen. Zijn lichaam was één met zijn fiets. Overigens begon toen ook echt de evolutie van de tijdritfietsen serieuze vormen aan te nemen. De fietsen van Indurain waren van Italiaanse makelij, namelijk die van Pinarello. Tegenwoordig rijdt de ploeg van Ineos met de fietsen van Pinarello, waar de Dogma het paradepaardje is. Overigens is sinds 2024 Indurain opnieuw een samenwerking aangegaan met Pinarello om de Dogma nog verder te ontwikkelen. Tegenwoordig zijn de tijdritfietsen enorm verbeterd. Waar Gerrie Knetemann en Jan Raas hun tijdritten in de jaren 80 wonnen op voor nu ongewone fietsen, namelijk tijdritfietsen en accessoires uit de jaren 80 hadden kenmerken die we nu niet meer zien:

• ze waren vaak van staal (dat is nu het vederlichte carbon),
• Het opzetstuur (voor het eerst gebruikt door Lemond in 1989)
• De kleding is zoveel beter en daardoor ook sneller geworden
• De fietsen van toen hadden een traditionele geometrie met een rechte zithouding (dat is nu allemaal Aero)
• En de aerodynamica was nog niet zo ver ontwikkeld als tegenwoordig. Remhendels zaten vaak onder het stuur, van Dura/Ace Di2 had nog niemand kunnen dromen (schakelsysteem) en de fietsen waren relatief zwaar. Daar waar ze nu tegen de 5 kilogram wegen, was dat vroeger echt kilo’s zwaarder.

De meest memorabele tijdrit in de Tour ooit

De tijdrit in de Tour van 1992 wordt door de (oude) volgers nog steeds aangestipt als een van de meest memorabele tijdritten in de geschiedenis van de Tour de France. De tijdrit in Luxemburg was niet zomaar een overwinning; het was een demonstratie van kracht en dominantie. Indurain reed in het dwergstaatje zo snel, dat hij zelfs degenen die dachten dat ze hem konden volgen, ver achter zich liet. Een dergelijke demonstratie was nog nooit vertoond en zal nu niet meer voor kunnen komen. De verschillen tussen de echte toppers is nu vele malen kleiner. Indurain declasseerde zijn tegenstanders echt. Een van de voor mij mooiste momenten in een tijdrit was in de Tour van 1994. In een 64 kilometer lange tijdrit (nu komen dergelijke lange tijdritten niet meer voor en dat hebben we aan Indurain te danken) van Périgieux naar Bergerac walste hij over Lance Armstrong heen. Ik was nooit een fan van Armstrong, maar die dag stond ik te juichen voor de tv. Een jaar daarvoor was Armstrong wereldkampioen geworden. Maar een jaar later reed Indurain Armstrong op bijna 7 (!!) minuten. De Amerikaan werd er zelfs zesde mee. Zesde!! En dan heb je 7 minuten achterstand. Het zei alles over de kracht van de Spanjaard. Die vernedering  was overigens voor Armstrong een sein om naar de doping-spuit te grijpen. Dat gaf de Amerikaan jaren geleden aan bij een van zijn bekentenissen. Armstrong gaf toen aan, dat er niemand in de buurt van Indurain zou kunnen komen als men niet gebruik zou maken van stimulerende middelen. Iets wat Bjarne Riis dan ook maar deed om Indurain uiteindelijk op de knieën te krijgen en ook hem werd daardoor een 6^e Touroverwinning onthouden. Net als Hinault.

Een vliegende Pogacar

Met die wetenschap van het tijdrijden moest ik ook terugdenken aan de afsluitende tijdrit van de Tour de France van vorig jaar. Vanwege de Olympische Spelen in Parijs kon de Hoofdstad van Frankrijk niet aangedaan worden. Er werd een uitzondering gemaakt op de traditionele afsluiting op de Champs Élysée door een tijdrit op de laatste dag in te plannen tussen Monaco en Nice. Pogacar liet daarbij niets aan het toeval over en won zijn 6^e (!!) rit in de Tour van 2024. Maar de overmacht waarmee hij dat deed, deed mij denken aan Indurain. Vooral de werkelijk vliegende afdaling richting Nice is legendarisch. Pogacar leek echt te vliegen en declasseerde zijn concurrenten volledig. Overigens won hij de Tour van 2020 exact zo, toen hij een achterstand van 57 seconden op Roglic (toen nog Visma) omboog naar een voorsprong van 59 seconden. Mooiste beeld was de totaal ontredderde Primoz Roglic te zien met zijn helm helemaal scheef op zijn hoofd.

De Aerokogel van Schepdaal doet het!

Wat een geweldige tijdrit kregen we weer voorgeschoteld. Vooraf was Remco Evenepoel de grote favoriet. Met het wegvallen van Ganna bleef hij als topfavoriet over. En de ex-voetballende renner van Soudal/Quickstep liet geen twijfel over aan het feit dat hij de sterkste was. Het werd een heerlijk opgebouwde tijdrit, waarin hij na twee tussenkomsten niet eens de snelste was, maar het tweede gedeelte vloog Evenepoel over het parcours. Uiteindelijk op weg naar de winst in de etappe.

Wat natuurlijk heel erg interessant zou zijn is wat er achter Evenepoel zou gebeuren. Vooraf werd gedacht dat Vingegaard (ook op basis van de tijdrit in de afgelopen Dauphiné Libréré) tijd zou pakken op Pogacar. Vingegaard reed tot nu toe een prima Tour. De Deen was heel attent en reed gister erg sterk naar de finish in Rouen. Verrassend was ook het rijden van Vauquelin. De renner van Arkea/B&B reed een ijzersterke tijdrit en staat na de tijdrit op een keurige 3^e plaats in het Algemeen Klassement. Evenepoel steeg door zijn tijdrit naar de voorlopige tweede plaats.

Pogacar laat wederom zien de beste te zijn!

Maar het gevecht ging natuurlijk tussen de twee topfavorieten. Jonas Vingegaard en Tadej Pogacar. Gelet op de start van de Deen beloofde dat veel voor zijn tijd. Maar ook nu werd het maar weer duidelijk dat schijn soms bedriegt. Pogacar zat meteen in zijn houding en dat zag je terug in zijn tussentijden. Waar de strijd tijdens de tijdrit ging tussen Affini (tot dan de renner die op de hot-seat zat), Evenepoel en Pogacar kwamen we Vingegaard niet tegen in het tussenklassement. En dat is altijd een slecht tegen. Op een gegeven moment zagen we de tijden van Vingegaard en Pogacar ook in beeld en dat was pure doping voor de Sloveen. Het ging van 20, 30, 53 naar boven de minuut. Vingegaard verloor zelfs 1,5 minuut op Evenepoel wat op ruim 30 kilometer erg veel is. De lichaamstaal van Vingegaard na zijn finish sprak boekdelen en voorspelt niet veel hoop. De Deen was ook tijdens de tijdrit niet goed. Je zag de grimassen op zijn gezicht, iets wat hij normaal niet gauw toont. Daar waar Pogacar ook volle bak moest gaan, zag je wel hoe de Sloveen op de fiets zat en dat zag er echt heel goed uit. Aan de streep won Pogacar ruim een minuut op zijn Deense tegenstander en dat is een enorme dreun voor Visma/LAB. De Nederlandse werkgever had zeker gehoopt (en wellicht ook wel gedacht) op tijdswinst vandaag, maar in plaats daarvan staat de Deen nu al een fikse achterstand.

Morgen zal er in een hele lastige etappe een strijdplan gemaakt moeten worden. Het was duidelijk dat Visma/LAB een aantal renners aan het sparen was. Dat moet morgen zichtbaar zijn. De vraag is alleen hoe Vingegaard zich gaat herstellen van deze enorme dreun. Terwijl Pogacar erg lekker zal slapen. Morgen een etappe zoals de tweede en vierde etappe. En ook deze is weer kost voor de Punchers. En laat dat nou ook het terrein zijn van UAE. Ik ben heel benieuwd of Campenaerts, Jorgenson (die wel goed reed) en Van Aert (vooral hij) de Deen weer enigszins in het zadel kunnen helpen. Want als Pogacar met zijn superknechten Almeyda (vandaag wederom erg sterk) en Wellens opnieuw uithalen, dan wordt het nog een hele lange Tour voor Visma/LAB.