De dag des oordeels is aangebroken. Vooraf is deze etappe door mij (en velen anderen) al bestempeld als de Koninginnerit van de Tour de France 2025. En dat komt vooral door de aankomst van deze etappe. De renners begonnen echter om 12:10 in het plaatsje Vif. Hoewel de start in Vif is, zullen veel leden van de Tourkaravaan waarschijnlijk verblijven in het naastgelegen Grenoble.
Om in de geschiedenis verdwaald te blijven: In Grenoble ligt een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de Tour en de sportwereld in het algemeen. In Grenoble werd op 19 juli 1919 de eerste gele trui ooit uitgereikt aan de toenmalige leider in de koers Eugène Christophe. Koersdirecteur en godfather van de Tour Henri Desgrange wilde herkenbaarheid creëren voor de leider in zijn wedstrijd. En dus kwam de gele trui er, geïnspireerd door de kleur papier waarop l’Auto ( krant die als organisator verantwoordelijk was voor het ontstaan van de Tour de France) werd gedrukt. ‘De gele kanarie!’, waren de eerste reactie van Christophe’s concurrenten. Toen nog minachtig, maar de gele trui zou uitgroeien tot een mondiaal sporticoon. En overal in de wereld is de gele trui onlosmakelijk verbonden aan de leider in de Tour de France.
Dan naar de etappe zelf, die door de organisator ASO ook bestempeld is als koninginnenrit. Niet verwonderlijk, want met achtereenvolgende bergen als de Col du Glandon, Col de la Madeleine en aankomst op de Col de la Loze laat deze martelgang weinig aan de verbeelding over. Na de start koerst het peloton recht op Alpe d’Huez af. Maar in plaats van de D1091 te volgen naar Bourg d’Oisans (voor mij heel bekend terrein), slaan ze op het laatste moment linksaf de D526 op. Niet veel later tovert de ASO bij het dorpje Oz de voet van de Glandon tevoorschijn. Die berg maakte al in 1947 voor het eerst haar opwachting in de Tour en zou er daarna nog veertien keer in zitten.
Col de la Madeleine is een mooie beklimming
Vervolgens is het de beurt aan de volgende beklimming en dat is de Madeleine. Een bergpas met eveneens een rijke Tourhistorie. En omdat ik er vorig jaar mee begonnen ben om zelf te voelen wat de renners voelen heb ik de Madeleine ook beklommen afgelopen week. De Madeleine is een hele zware beklimming. Het stijgingspercentage van de Col de la Madeleine varieert afhankelijk van de route, maar vanuit La Chambre is het gemiddelde stijgingspercentage ongeveer 8%, met uitschieters naar 13,5%. De totale lengte van deze klim is 19,3 km, waarbij een hoogteverschil van 1521 meter wordt overwonnen. Het is namelijk al de 28ste keer dat de Madeleine in het parcours zit. Nederlanders zullen vooral de editie van 2002 herinneren, toen Michael Boogerd solo over de Madeleine fietste in aanloop naar zijn imposante zege op La Plagne(daar waar de Tour morgen eindigt). Het wielerpubliek zal vooral terugdenken aan 1996, toen de Festina-ploeg alles op een hoop reed. Richard Virenque bereikte als eerste de top. Een jaar later barstte de bekende Festina bom (lees, doping) en werd tegen die prestatie heel anders gekeken. Het verhaal van Willy Voet (de verzorger, die met een auto vol met Epo aan de grens staande werd gehouden) is daarbij legendarisch. Mocht ooit nog een keer in de vakantie tijd over hebben, ga dan vooral dat boek lezen, Prikken en Sikken!
Pogacar bewaart slechte herinneringen aan Col de la Loze
En als laatste moeten de renners nog de Col de la Loze beklimmen. Ook die heb ik gefietst en ik was helemaal gesloopt. Het is een van de meest vreselijke beklimmingen die ik ooit heb gedaan. De klim is 22,5 kilometer lang en het slingert van een laag percentage ineens naar een hoog percentage. Er komen zelfs stukken voor van 20% en net iets meer. Het is echt een enorme sloper. Als je als renner niet echt goed meer voelt, ga je echt minuten verliezen. Je kon mij helemaal uitwringen en dan hoefde ik alleen maar de Col de la Loze te rijden, laat staan dat je eerst nog even de Glandon en de Madeleine moest beklimmen. Dit is echt een vreselijke etappe. Wanneer Pogacar niet goed is, dan hebben we dat vandaag zeker kunnen zien.
Voorheen werd deze klim ook wel gedaan, maar liep de weg niet verder dan Courchevel. Op het loeisteile vliegveld aldaar was in 2023 nog de aankomst, waar Felix Gall solo won en vooral Jonas Vingegaard de Tour van dat jaar besliste. Tadej Pogacar kraakte en verloor uiteindelijk meer dan zeven en een halve minuut. De Sloveen zal zeker niet met plezier terugdenken aan die editie. Denk dan vooral aan de legendarische woorden die hij uitsprak: ‘I’m totally fucked!”. En dat lijkbleke gezicht op die fiets vertelde alles over zijn toestand. Die dag werd Pogacar (die toen een veel mindere ploeg had) helemaal opgerookt door Jumbo/Visma. Toen nog met een geweldige Wout van Aert, die in de vorm van zijn leven stak.
Aan de andere kant zal Pogacar die dag heel graag weg willen poetsen en zal hij dus extra gemotiveerd zijn. Pogacar is echt wel zo eager, dat hij wil laten zien dat er nu een hele andere Pogacar op de fiets zit. In 2020 debuteerde de Col de la Loze pas in de Tour. Toen won Miguel Ángel López voor Primož Roglič. In 2023 volgde pas de tweede keer dat de berg in het parcours was opgenomen. Dit jaar doen ze de klim voor het eerst van een andere kant. Na het beruchte vliegveld van Courchevel volgt een even steil fietspad naar de top. Deze beklimming gaat de beslissing brengen en zal uiteindelijk ook voor een groot gedeelte bepalen wie de Tour gaat winnen.
Visma/LAB houdt woord
Het spel werd zoals verwacht al geopend op de eerste beklimming de Col de Glandon. En het was toch Visma/LAB die woord hield. Jorgenson werd naar voren gestuurd en zat in de kopgroep, samen met o.a. Arensman, Wellens, Roglic (verrassend), O’Connor en zoals verwacht local hero Baudain. Deze groep ging als eerste de Glandon over. De vraag was wanneer de aanval zou komen van Visma/LAB en die kwam op de tweede beklimming van de dag, de Madeleine. Het was dus duidelijk dat Vingegaard zijn kaarten op tafel gooide en er vandaag echt voor ging. Eerlijk is eerlijk, dat is voor de ploeg absoluut te spreken. In de zwaarste etappe van deze eeuw in de geschiedenis van de Tour de France durfde de ploeg van de Deense tourfavoriet het aan om alles op alles te zetten. Het plan was duidelijk. In de beklimming van de Madeleine wilde de zwarte/gele brigade de gemoedstoestand van Pogacar uittesten. Ze wisten dat de Sloveen de laatste dagen ziek was (of geweest). Ze konden bij Visma/LAB natuurlijk ook niet anders. De koplopers hadden in de beklimming 3 minuten achterstand. Eerst was het Van Aert die volle bak ging, gevolgd door een andere Belg, Benoot. Die twee brachten het verschil terug tot aan twee minuten. Daarna trokken ook Campenaerts, Kuss en Yates hard door. Met als gevolg dat iedereen van UAE er af pierde. Behalve gele truidrager Pogacar. Toen was het de beurt aan Vingegaard zelf. Maar ook die aanval was (nog) niet sterk genoeg voor de gele truidrager.
De renners (Vingegaard voor Pogacar) reden als eerste over de top. In de afdaling kwamen een aantal renners terug bij Jorgenson, Vingegaard en Pogacar. We gingen door met een groepje met daarin Rubio, Vingegaard, Jorgenson, Pogacar, Roglic, Gall en O’Connor. In het vallei voor de beklimming van de Col de la Loze reden drie renners weg, O’Connor, Rubio en Jorgenson. De Amerikaan van Visma/LAB had een hele goede dag.
Een geweldige Ben O’Connor maakt het verschil
Het werd de dag van Ben O’Connor. Een aantal jaren geleden kwam hij promonent in beeld in de Netflix serie ‘Au coeur du peloton’. De Australiër reed in Franse dienst bij AG2R. Hij maakte daar niet echt zijn talenten waar. Vandaar dat hij vorig jaar besloot om terug te gaan naar zijn roots en aan te sluiten bij Jayco Alula. En daar vond hij zijn plezier, maar zeker ook zijn talent terug en dat bewees hij eindelijk vandaag. En daar had hij de mooiste etappe van de afgelopen jaren voor uitgekozen. Hij reed weg bij zijn medekompaan Rubio en was ook echt weg. Het gele treintje met Pogacar reed wel maar toch ook weer niet. Pogacar keek naar Vingegaard en andersom en dat gaf anderen de kans om terug te komen. Maar O’Connor de kans om de winst te pakken. En net als bij Arensman was het hem ook echt gegund. Niet alleen omdat O’Connor een ontzettend sympathieke renner is, maar omdat hij als een van de weinige er wel voor vocht. Tot overmaat van ramp voor Visma/LAB loste Pogacar Vingegaard ook nog net voor de finish, waardoor de Deen weer op achterstand (nu maar 9 seconden) werd gezet.
Het heeft Visma/LAB niets opgeleverd
Wat heeft het Visma/LAB vandaag opgeleverd? Buiten de strijdlust die de ploeg toonde. De gehele ploeg dit keer, want ook Jorgenson reed eindelijk weer eens een hele goede etappe. Grisha Niermann moest ook bekennen dat het plan was om Pogacar te lossen op de Madeleine, maar dat de Sloveen nog steeds te sterk was. De kansen voor Vingegaard (en dus ook Visma/LAB) nemen nu zienderogen af. Morgen is het nog een hele lastige etappe met twee bergen van de Buitencategorie, Col du Pré (die ik ook morgenochtend ga fietsen) en de slotklim naar La Plagne. En dan is het zaterdag nog een Punch etappe in de Jura (vooral niet onderschatten), maar dan houdt het echt op. Visma/LAB moest het vandaag doen, maar alweer bleek Pogacar gewoonweg te sterk. Ondanks de pijn in zijn keel en zijn verkoudheid.