Évian-les-Bains is wereldwijd bekend vanwege het (Évian) mineraalwater dat dezelfde naam draagt. Maar de stad heeft veel meer te bieden dan alleen een beroemde waterbron.
Aan het begin van de twintigste eeuw groeide Évian uit tot één van de meest prestigieuze kuuroorden van Europa. Koningen, prinsen en kunstenaars kwamen hier om te genieten van de frisse berglucht en het zuivere bronwater. De prachtige Belle Époque-gebouwen herinneren nog altijd aan die tijd.
Ook de Tour de France komt graag naar Évian. De combinatie van het Meer van Genève en de Alpen levert een van de mooiste decors van de ronde op. De stad was al meerdere keren start- en finishplaats en vormde vaak de opmaat naar beslissende Alpenritten.
De Akkoorden van Évian
Een bijzonder historisch detail is dat in 1962 in Évian de Akkoorden van Évian werden ondertekend. Daarmee kwam een einde aan de Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog. Zo werd de stad niet alleen belangrijk voor de sport, maar ook voor de wereldgeschiedenis. Thonon-les-Bains ligt slechts enkele kilometers van Évian, maar heeft een heel eigen plaats in de geschiedenis van de Tour. De stad was al meerdere keren aankomstplaats van een Touretappe. Vooral de ritten vanuit de Alpen richting Thonon stonden bekend om hun spectaculaire afdalingen en onverwachte aanvallen.
De Algerijnse Onafhankelijkheidsoorlog (1954-1962) was een bloedig dekolonisatieconflict waarin Algerije zich ontworstelde aan ruim een eeuw van Franse overheersing. Onder leiding van het FLN (Frankrijk en het Algerijnse Nationale Bevrijdingsfront) bevochten Algerijnse onafhankelijkheidsstrijders het Franse leger. De strijd eindigde op 5 juli 1962 in de onafhankelijkheid van Algerije.
Le Blaireau wint met overmacht
Wanneer wielerliefhebbers terugdenken aan legendarische tijdritten, vallen al snel de namen van Greg LeMond of Tadej Pogačar. Maar één van de meest indrukwekkende tijdritten uit de Tourgeschiedenis werd gereden door Bernard Hinault in 1979.
Hinault droeg al de gele trui, maar besloot geen moment op veilig te rijden. In de individuele tijdrit veranderde hij de strijd tegen de klok in een demonstratie van pure overmacht. Kilometer na kilometer bouwde hij zijn voorsprong uit en liet hij zijn concurrenten kansloos achter. Zijn bijnaam ‘Le Blaireau’ – De Das – kreeg daarmee opnieuw betekenis. Net als het dier waarnaar hij werd vernoemd, vocht Hinault altijd door. Hij reed niet om zijn voorsprong te verdedigen; hij reed om zijn tegenstanders volledig te breken.
Na afloop was de conclusie van de concurrentie even eenvoudig als pijnlijk: tegen een Hinault in deze vorm viel niets te beginnen. De tijdrit legde de basis voor zijn tweede eindzege in de Tour de France en bevestigde zijn status als de nieuwe heerser van het peloton.
Maar de omgeving kreeg ook wereldwijde bekendheid tijdens de Tour van 1986. Na zware Alpenritten vocht de Amerikaan Greg LeMond (opnieuw) een verbeten strijd uit met zijn eigen ploeggenoot Bernard Hinault. Hoewel de beslissende confrontaties elders plaatsvonden, vormden de ritten rond het Meer van Genève een belangrijk onderdeel van één van de beroemdste duels uit de Tourgeschiedenis. Veertig jaar later keert de Tour terug voor een individuele tijdrit tussen Évian en Thonon. Dat is bijzonder, want tijdritten in de Alpenregio zijn zeldzaam. De combinatie van glooiende wegen, technische bochten en steile klimmetjes maakt deze rit veel meer dan een wedstrijd tegen de klok. Hier kunnen minuten worden gewonnen of verloren.
Wanneer de Tour de France een individuele tijdrit organiseert langs het Meer van Genève, denken veel wielerliefhebbers automatisch terug aan de grote tijdritspecialisten uit het verleden. Hoewel de beroemde tijdrit van Greg LeMond in 1989 in Parijs werd verreden, zijn het juist de Alpenregio en de oevers van het Meer van Genève waar de Tourorganisatie al decennialang experimenteert met een ander soort tijdrit: geen vlakke krachtmeting, maar een parcours waarin klimmen, dalen en stuurmanskunst minstens zo belangrijk zijn als pure snelheid. De streek rond Évian-les-Bains en Thonon-les-Bains leent zich daar perfect voor. De wegen slingeren voortdurend langs het meer, waarna ze abrupt de hellingen van de Haute-Savoie opzoeken. Renners moeten daarom voortdurend schakelen tussen kracht, techniek en risico. Dat zie je ook terug in het parcours van de tijdrit vandaag: een derde bergop, een derde afdalen en een derde vlak – een parcours voor complete renners, niet voor pure specialisten.
In de jaren negentig was dit terrein het favoriete speelveld van renners als Miguel Induráin. Induráin bouwde zijn Tourzeges vaak op in de tijdritten en verdedigde zijn voorsprong vervolgens in de Alpen. Juist in de omgeving van het Meer van Genève liet hij meermaals zien dat een complete renner zowel tegen de klok als in de bergen moest kunnen uitblinken.
Geluk en pech liggen heel dicht bij elkaar voor Red Bull/Bora HansGrohe
Wat een geweldige tijdrit reed Evenepoel vandaag. De Belg was wereldkampioen tijdrijden. Hij reed daarom vandaag ook in zijn regenboogtrui en was aan het begin zwaar favoriet. Maar dat de renner van Red Bull/Bora HansGrohe wederom zo uit zijn slof schoot had ook niemand kunnen bedenken. Vooraf was hij uiteraard de grote favoriet, echter de tijdrit was niet gemakkelijk met een bergje van 2e categorie aan het begin van de tijdrit. Maar na de eerste tijdszone was Evenepoel al bijna een halve minuut sneller dan zijn concurrenten.
Alleen Pogacar bleef enigszins bij met 14 seconden achterstand op de Belg bij het tweede meetpunt op de top van de berg. Toen had de rest van de renners al een minuut en meer achterstand. Maar waar Evenepoel vloog, vloog zijn Duitse ploegmaat keihard uit de bocht. Het was eenzelfde ongeluk als Vingegaard dinsdag. En zo verloor de Tour de France in twee achtereenvolgende etappes twee mogelijke podiumkandidaten. Het was einde verhaal voor Florian Lipowitz die ook weggleed met zijn wiel en hard in botsing kwam met stoep en dranghek. Heel triest en ook zeker een aderlating voor de ploeg, omdat Evenepoel nu alleen nog Van Wilder heeft in de resterende bergetappes. En dat is te weinig om Pogacar wellicht nog pijn te doen. Remco zal het dus echt zelf op moeten knappen in de laatste etappes van deze Tour. Nog opmerkelijk feitje was dat onze landgenoot Arensman zo in gedachten was dat hij de tijd vergat en 16 seconden verloor bij de start.
Maar wederom een glorieuze overwinning van Evenepoel die echt aantoont dat hij een supervorm nadert. De winst in de tijdrit vandaag was er een met een gouden randje. Pogacar verloor uiteindelijk 28 seconden en de nummer drie Skjelmose volgde op respectabele achterstand van 1 minuut en 4 seconden. Morgen gaat het peloton op naar Voiron. En dan ligt alles open voor de sprinters, gelet op het feit dat Tim Merlier niet meer in de karavaan aanwezig is.