Even nog terugkomend op de man die vandaag in het geel rijdt, Torstein Træen. De Noor heeft het uiterlijk van een Japanse Mexicaan en dat kan kloppen want dat is ook exact wat hij van zijn (groot)ouders heeft meegekregen. Maar het meest wonderlijke aan de leider van het klassement is dat in 2022 hij de diagnose teelbalkanker heeft gekregen. Dezelfde diagnose die Lance Armstrong ooit kreeg. In juni 2022 werd hij opgenomen in het ziekenhuis en een maand later was hij schoon verklaard. In 2024 reed hij in de Giro vier dagen in het roze (leiderstrui in de Ronde van Italië). Met de wilskracht van de Noor zit het dus absoluut goed.
Geen enkele stad in de Pyreneeën heeft zo’n rijke Tourgeschiedenis als Pau. Sinds het begin van de twintigste eeuw vormt de stad een vaste waarde in het Tourparcours. Grote kampioenen als Merckx, Hinault, Indurain en Zoetemelk passeerden hier.
Pau is de plaats waar spanning voelbaar wordt. De echte bergen liggen dichtbij en iedereen weet dat het klassement binnenkort op zijn kop kan staan. Van alle Toursteden heeft Pau misschien wel de rijkste geschiedenis.
Sinds 1930 is de Tour al meer dan zeventig keer in Pau geweest. Vrijwel iedere generatie wielrenners heeft hier gekoerst. De stad vormt traditioneel de toegangspoort tot de Pyreneeën.
Pau heeft een rijke Tourhistorie
Pau was het decor van talloze historische momenten. Zo won Eddy Merckx er meerdere keren, schitterde Miguel Induráin er tijdens zijn dominante jaren en bouwde Bernard Hinault er verder aan zijn legendarische Tourpalmares. In de Tour de France van 1991 kwam de grote doorbraak voor ‘El Rey’, ofwel De Koning. De bijnaam die Indurain met verve met zich meedroeg. Door een verwoestende aanval in de Pyreneeën – met start in de regio Pau – veroverde hij de gele trui en legde hij de basis voor zijn eerste van in totaal vijf opeenvolgende Tourzeges. Deze strijdwijze herhaalde Indurain de volgende jaren keer op keer. Hij vernietigde werkelijk iedereen in de eerste de beste tijdrit. Reed daarbij iedereen al op minuten om vervolgens in de eerste bergrit hetzelfde te doen. Hiermee legde hij 5x de basis voor zijn touroverwinningen.
De meest iconische passage van Bernard Hinault in Pau vond plaats in de Tour de France van 1986. Tijdens de 12e etappe van Bayonne naar Pau viel Hinault onverwachts zijn eigen ploeggenoot, Greg LeMond, aan. “De Das” pakte daarmee de gele trui en zette LeMond op een grote achterstand. Dit was totaal tegen alle afspraken in, omdat een jaar eerder Hinault voor de 5e keer de Tour won en LeMond (die toen sterker was) beloofde om hem een jaar later te helpen in de jacht op de eerste Touroverwinning voor de Amerikaan. Maar Hinault was die afspraak snel vergeten door het idee van het voor de zesde keer winnen van de Tour de France, wat een absoluut record zou zijn, omdat Anquetil en Merckx maar tot 5 touroverwinningen waren gekomen. Uiteindelijk was LeMond zo getergd dat hij Hinault verpulverde in de volgende etappes. En zo won Hinault tot ontzetting van zichzelf niet voor de 6e keer de Tour.
Onder Tourliefhebbers bestaat zelfs een gezegde: “De Tour begint in Parijs, maar wordt vaak beslist rond Pau.” Dat zal vandaag zeker niet het geval zijn, omdat a) het een sprint is (tenzij valpartijen of waaiers roet in het eten gooien) en b) de etappe naar Pau komt veel te vroeg om nu al eindconclusies te trekken.
Vanaf Pau wachten immers vrijwel altijd de legendarische beklimmingen van de Col du Tourmalet, Col d’Aubisque en Luz Ardiden. De Tourmalet gaan de renners morgen terugzien. Ik ben afgelopen zondag al naar de top van de Tourmalet gereden. Hier worden dromen waargemaakt… of juist voorgoed opgeborgen. En dat klopt helemaal, maar daar later meer over morgen.
Bernard Hinault is opeens weg!
Pau was ook in 1980 het decor van één van de meest opmerkelijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Tour de France met opnieuw de Fransman Bernard Hinault in de hoofdrol. De grote favoriet in die Tour was toen de viervoudig Tourwinnaar Bernard Hinault. Hij reed in de gele trui en leek opnieuw op weg naar de eindzege. Tijdens de Pyreneeënritten kreeg hij echter steeds meer last van een hardnekkige knieblessure. Zijn grote tegenstander Joop Zoetemelk (reed bij Raleigh van Peter Post) reed al op achterstand van de Fransman. Na de etappe naar Pau gaf Hinault nog een persconferentie. Hij stelde iedereen gerust en zei dat hij de volgende dag gewoon zou starten. Journalisten en supporters gingen ervan uit dat er niets aan de hand was.
Maar diezelfde avond gebeurde iets ongekends. Zonder de pers of het publiek te informeren, vertrok Hinault midden in de nacht uit zijn hotel in Pau. De volgende ochtend was de geletruidrager verdwenen. Pas uren later werd officieel bekendgemaakt dat hij de Tour had verlaten vanwege zijn knieblessure. Zelfs veel journalisten ontdekten zijn opgave pas toen ze merkten dat zijn hotelkamer leeg was. Die mysterieuze verdwijning zorgde voor enorme verwarring. De Tour verloor in één klap zijn grootste favoriet. Nog opmerkelijker was de reactie van de nieuwe leider. De Nederlander Joop Zoetemelk kreeg daardoor de gele trui in handen, maar vond dat eigenlijk ongepast. Hij weigerde de volgende ochtend aanvankelijk de gele trui te dragen, omdat hij vond dat een leider zijn positie op de fiets moest verliezen en niet doordat een concurrent ’s nachts was verdwenen. Pas later stemde hij ermee in de trui alsnog aan te trekken.
Vandaag is de dag van Olav
Pau is ook een aankomststad waar in het verleden een aantal Nederlanders hebben gewonnen. En vandaag zou een sprint gaan worden en dan hadden we een paar kanshebbers, Arntz en Kooij. De laatste, Olav Kooij, reed jaren voor Visma/LaB, maar kwam tot de conclusie dat Visma/LaB eigenlijk alleen voor de kopmannen reed in de Tour. Kooij wilde op eigen benen staan en besloot te kiezen voor het project van Decathlon. Die ploeg (van de Franse Sportwinkels) investeerde juist in jong talent, zoals Seixas en dus ook Kooij.
De geboren Numansdorper kende een zwaar voorseizoen vanwege een virusinfectie in het voorjaar. Daardoor kon hij pas eind mei zijn eerste koers rijden. Eigenlijk veel te weinig voor de ondergrond die hij nodig had in de Tour, maar zijn ploeg had vertrouwen in Kooij. Vandaag had hij het geluk dat er een vroege vluchter was, Bapiste Veistroffer die het wel aandurfde om lang solo te willen rijden. De Franse rasaanvaller zag zijn kans en reed kilometers voorop. Door een valpartij brak het peloton in stukken vlak voor de finish. Door de valpartij was een klein groep die de winst ging bepalen.
Astana begon ver de sprint aan te trekken, maar een laatste bocht kort voor de finish gaf de doorslag. Olav Kooij zat toen ideaal en kon na de bocht volle bak doortrekken. In principe wellicht te vroeg maar de Nederlander had een machtige jump die iedereen te machtig was. En zodoende boekte Kooij zijn eerste tourzege van zijn carrière. Hij bleef de sterke Max Kanter (Astana) voor en topsprinter Tim Melier. Huub Artz (Intermaché) werd vierde. Morgen gaat de tour echt beginnen voor de favorieten. Dan gaan we op weg naar de top van de Tourmalet!